Szóste Posiedzenie Komitetu Naukoznawstwa PAN - 14 listopada 2025 Panel dyskusyjny

Tematem posiedzenia plenarnego Komitet Naukoznawstwa PAN w dniu 14 listopada 2025 roku był model ewaluacji działalności naukowej w Polsce – jego kontekst, dotychczasowe doświadczenia oraz możliwe kierunki zmian. Debata została osadzona w szerszej refleksji nad kondycją polskiej nauki, skutecznością dotychczasowych instrumentów polityki naukowej oraz kierunkami możliwych zmian systemowych.

Panel dyskusyjny pt. „Model ewaluacji działalności naukowej w Polsce – kontekst, doświadczenia, perspektywy” moderowany był przez dr hab. Joannę Golińską-Pilarek, prof. UW. W dyskusji udział wzięli: prof. Zbigniew Błocki (Uniwersytet Jagielloński, były dyrektor Narodowego Centrum Nauki), prof. Agnieszka Chacińska (Międzynarodowy Instytut Mechanizmów i Maszyn Molekularnych PAN), dr hab. Adam Gendźwiłł (Uniwersytet Warszawski, były wiceprzewodniczący Rady Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej) oraz prof. Błażej Skoczeń (Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, były przewodniczący Komisji Ewaluacji Nauki). Patronem medialnym wydarzenia było „Forum Akademickie”.

Z obszerna relacja z debaty wraz z nagraniem audio dostępne [tutaj]

Dyskusja koncentrowała się wokół czterech zasadniczych pytań: gdzie znajduje się dziś polska nauka po trzech dekadach ewaluacji, jakie cele powinna realizować instytucjonalna ocena działalności naukowej, jaki model ewaluacji byłby optymalny oraz czy potrzebne są zmiany ewolucyjne czy rewolucyjne. Paneliści wskazywali na nadmierną złożoność systemu, jego ograniczoną skuteczność w różnicowaniu finansowania oraz dominację kryteriów ilościowych, zwłaszcza punktacji publikacji. Podkreślano potrzebę wzmocnienia rzetelnej oceny eksperckiej – z udziałem ekspertów międzynarodowych – większej transparentności oraz lepszego powiązania ewaluacji z mechanizmami wspierania doskonałości naukowej. Zgodzono się, że w najbliższych latach możliwe są przede wszystkim zmiany ewolucyjne: uproszczenie zasad i wzmocnienie komponentu jakościowego, tak aby ewaluacja realnie wspierała rozwój i konkurencyjność polskiej nauki.

W części organizacyjnej posiedzenia omówiono bieżące sprawy Komitetu oraz planowane inicjatywy naukowe. Kolejne posiedzenie, poświęcone problematyce kształcenia doktorantów i funkcjonowaniu szkół doktorskich w Polsce, zaplanowano na 22 maja 2026 r. w Warszawie.